انواع بست لوله داربست برای ایجاد اتصال میان لولهها، اتصال داربست به بخشهای فلزی ساختمان و ثابتکردن اجزایی مانند تخته زیرپایی استفاده میشوند. هر مدل برای محل و نوع اتصال مشخصی طراحی شده است؛ بنابراین نمیتوان از یک نوع بست در تمام قسمتهای داربست استفاده کرد.
برای مثال، بستی که دو لوله را در یک تقاطع ثابت نگه میدارد، الزاماً برای اتصال مهاربند مورب مناسب نیست. همچنین بست H برای اتصال لوله به تیرآهن کاربرد دارد و بست تختهگیر برای ثابتکردن تخته روی عضو حامل استفاده میشود. انتخاب اشتباه ممکن است اتصال را در ظاهر محکم نشان دهد، اما مسیر انتقال نیرو و عملکرد واقعی آن با طرح داربست هماهنگ نباشد.
کاربری که عبارت «انواع بست داربست» را جستجو میکند، معمولاً پیمانکار، مسئول خرید، سرپرست کارگاه یا نصابی است که میخواهد تفاوت مدلها را بداند و برای هر نقطه، قطعه متناسبی تهیه کند. در چنین شرایطی، تعداد پیچ فقط یکی از مشخصات بست است. زاویه اتصال، نوع اعضای متصلشونده، قطر لوله، ظرفیت مجاز، کیفیت بدنه و دستورالعمل تولیدکننده نیز باید بررسی شوند.
در ادامه، بستهای دوپیچ، چهارپیچ، تکپیچ، گردان، H و تختهگیر از نظر کاربرد و محل استفاده مقایسه میشوند. این مقاله آموزش کامل نصب یا راهنمای قیمتگذاری هر محصول نیست و انتخاب نهایی باید براساس طرح اجرایی و مشخصات فنی قطعه انجام شود.
بست لوله داربست چیست؟
بست لوله داربست قطعهای فلزی است که برای تثبیت لولهها یا اتصال آنها به اجزای دیگر داربست و ساختمان به کار میرود. بدنه بست در محل تعیینشده روی لوله قرار میگیرد و پیچ و مهرهها اتصال را تثبیت میکنند.
نوع بست باید براساس هندسه اتصال انتخاب شود. ابتدا باید مشخص شود دو لوله متقاطع، مورب یا همراستا هستند یا قرار است لوله به تیرآهن و تخته زیرپایی متصل شود. بعد از آن میتوان مدل مناسب را انتخاب کرد.
نوع سیستم نیز روی تجهیزات موردنیاز اثر دارد. برای آشنایی با تفاوت سیستمهای لولهای، مدولار و سایر مدلها میتوانید صفحه معرفی انواع داربست های ساختمان سازی را بررسی کنید.

جدول مقایسه انواع بست لوله داربست
جدول زیر برای تشخیص سریع کاربرد بستها تنظیم شده است. ظرفیت و محل مجاز استفاده هر محصول باید با اطلاعات تولیدکننده و طرح اجرایی پروژه کنترل شود.
| نوع بست | عضوهای متصلشونده | وضعیت اتصال | کاربرد شاخص |
|---|---|---|---|
| بست دوپیچ | دو لوله داربستی | معمولاً تقاطع ثابت | اتصال سریعتر دو لوله در محل طراحیشده |
| بست چهارپیچ | دو لوله داربستی | تقاطع ثابت، معمولاً نزدیک ۹۰ درجه | تشکیل اتصالات ثابت در شبکه داربست |
| بست تکپیچ | لولهها یا اجزای متناسب با طراحی بست | اتصال سبک یا کمکی | کاربردهای محدود و مشخصشده توسط سازنده |
| بست گردان | دو لوله داربستی | زاویه متغیر | اتصال مهاربند و لولههای مورب |
| بست H یا آهنگیر | لوله داربست و تیرآهن | اتصال لوله به عضو فولادی | مهار داربست به اسکلت فلزی |
| بست تختهگیر | تخته زیرپایی و لوله حامل | تثبیت سکوی کار | جلوگیری از حرکت و بلندشدن تخته |
تمام مدلهای جدول باید با قطر و مشخصات لوله هماهنگ باشند. اگر لولههای موردنیاز هنوز انتخاب نشدهاند، هنگام خرید لوله داربست بهتر است قطر خارجی، ضخامت، طول، وزن و سلامت شاخهها همراه با نوع بست بررسی شود.
بست دوپیچ داربست
بست دوپیچ برای ایجاد اتصال میان دو لوله در محل تقاطع استفاده میشود. ساختار دقیق آن میان تولیدکنندگان یکسان نیست؛ اما دو پیچ و مهره، فشار لازم برای نگهداشتن لولهها در نشیمن بست را ایجاد میکنند.
تعداد کمتر پیچ میتواند باز و بستهکردن بست را سریعتر کند، ولی سرعت نصب نباید تنها معیار انتخاب باشد. شکل بدنه، کیفیت پیچ و مهره، سطح درگیری با لوله و ظرفیت اعلامشده برای همان محصول اهمیت بیشتری دارند.
همچنین نمیتوان گفت هر بست دوپیچ برای تمام تقاطعها یا هر مقدار بار مناسب است. زاویه مجاز، جهت قرارگیری و محل استفاده باید از روی مشخصات همان بست تعیین شود.
در این مقاله، بست دوپیچ فقط برای مقایسه با سایر مدلها معرفی شده است. توضیحات مربوط به اجزا، روش نصب، کنترل پیچها و نمونه کارکرده در مقاله بست دو پیچ چیست ارائه شده است.
بست چهارپیچ داربست
بست چهارپیچ یکی از مدلهای رایج برای اتصال ثابت دو لوله متقاطع است. در بسیاری از طراحیهای موجود در بازار، این بست برای نگهداشتن یک لوله افقی روی لوله قائم و ایجاد تقاطع نزدیک به زاویه ۹۰ درجه استفاده میشود.
چهار پیچ بست باید بهصورت متعادل روی بدنه بسته شوند تا لولهها بهدرستی در نشیمن قرار بگیرند. وجود چهار پیچ بهتنهایی تضمین نمیکند که هر بست چهارپیچ از هر بست دیگری قویتر است؛ زیرا جنس بدنه، کیفیت ریختهگری یا ساخت، مشخصات پیچها و ظرفیت آزمودهشده محصول نیز بر عملکرد آن اثر میگذارند.
بست چهارپیچ زمانی انتخاب مناسبی است که:
- محل اتصال دو لوله متقاطع و ثابت باشد.
- طراحی بست با زاویه موردنظر هماهنگ باشد.
- قطر لوله با نشیمن بست تناسب داشته باشد.
- ظرفیت اتصال برای نقش آن در داربست کافی باشد.
- تمام پیچها، مهرهها و واشرها سالم باشند.
این مدل نباید با بست گردان اشتباه گرفته شود. بست چهارپیچ ثابت برای تغییر زاویه طراحی نشده و نباید با فشار یا تغییر شکل بدنه روی اتصال مورب بسته شود.
بست تکپیچ داربست
بست تکپیچ ساختار سادهتری دارد و اتصال آن با یک پیچ کنترل میشود. این مدل معمولاً در کاربردهای سبک، کمکی یا نقاطی استفاده میشود که سازنده صراحتاً استفاده از بست تکپیچ را مجاز اعلام کرده باشد.
یکپیچبودن نباید به معنی مناسببودن برای تمام اتصالات سریع تلقی شود. در بعضی محصولات بازار، دامنه استفاده بست تکپیچ محدود است و نمیتوان آن را بدون بررسی جایگزین بستهای اصلی شبکه داربست کرد.
پیش از انتخاب این مدل باید مشخص شود:
- بست دقیقاً برای چه نوع اتصالی ساخته شده است؟
- آیا استفاده از آن در عضو اصلی یا فقط در اتصال کمکی مجاز است؟
- قطر و شکل لوله با بست هماهنگ است؟
- ظرفیت مجاز محصول توسط تولیدکننده اعلام شده است؟
- استفاده از آن در طرح داربست تأیید شده است؟
اگر اطلاعات فنی مشخصی برای بست تکپیچ وجود ندارد، تعداد کمتر پیچ یا قیمت پایینتر دلیل کافی برای استفاده از آن در اتصال باربر نیست.
بست گردان یا بست ۳۶۰ درجه
بست گردان برای اتصال دو لولهای استفاده میشود که الزاماً با زاویه ۹۰ درجه یکدیگر را قطع نمیکنند. دو قسمت بست از طریق یک محور میانی نسبت به یکدیگر میچرخند و نصاب میتواند پیش از سفتکردن پیچها، زاویه متناسب با مسیر لولهها را تنظیم کند.
کاربرد رایج این مدل، اتصال مهاربندهای مورب و اعضایی است که با زاویه متغیر از کنار یکدیگر عبور میکنند. پس از تنظیم و سفتشدن کامل، اتصال نباید آزادانه حرکت کند. عبارت «گردان» به قابلیت تنظیم زاویه هنگام نصب اشاره دارد؛ نه چرخش دائمی لولهها حین بهرهبرداری.
بست گردان در موقعیتهای زیر کاربرد دارد:
- اتصال مهاربند قطری به اعضای قائم یا افقی
- اجرای داربست در اطراف سطوح منحنی یا نامنظم
- اتصال دو لوله با زاویهای غیر از ۹۰ درجه
- ایجاد اتصال مورب مطابق نقشه مهاربندی
بست گردان جایگزین بست ثابت در تمام نقاط نیست. در محلهایی که اتصال دقیق ۹۰ درجه و بدون تغییر زاویه لازم است، باید مدل ثابت متناسب با طرح انتخاب شود.
بست H یا بست آهنگیر داربست
بست H که با نام بست آهنگیر یا بست تیرآهنی نیز شناخته میشود، برای اتصال لوله داربست به بخش مناسب یک عضو فولادی مانند بال تیرآهن به کار میرود. نقش اصلی آن ایجاد ارتباط میان داربست و اسکلت فلزی ساختمان است؛ نه اتصال عادی دو لوله به یکدیگر.
شکل ظاهری و روش درگیری بست H با تیرآهن ممکن است میان محصولات مختلف متفاوت باشد. به همین دلیل، پیش از استفاده باید محدوده ضخامت بال تیرآهن، قطر لوله، جهت نصب و ظرفیت مجاز همان محصول بررسی شود.
نامگذاری بازار همیشه یکسان نیست. برخی فروشندگان ممکن است قطعات متفاوتی را با عنوان H عرضه کنند؛ بنابراین هنگام سفارش، فقط گفتن نام بست کافی نیست و بهتر است تصویر، ابعاد و کاربرد موردنظر نیز کنترل شود.
این بست نباید به لبه ضعیف، ورق آسیبدیده یا قسمتی از سازه که برای گرفتن اتصال مناسب نیست بسته شود. محل و تعداد اتصالات داربست به ساختمان باید در طرح مهاربندی مشخص باشد.
بست تختهگیر داربست
بست تختهگیر برای ثابتکردن تخته زیرپایی یا سکوی کار روی لوله حامل استفاده میشود. این قطعه مانع حرکت جانبی، سرخوردن یا بلندشدن تخته از محل استقرار خود میشود.
بست تختهگیر یک اتصال سازهای لوله به لوله نیست و نباید بهجای بست دوپیچ، چهارپیچ یا گردان استفاده شود. وظیفه آن محدود به تثبیت تخته و اجزای سکوی کار است.
هنگام انتخاب بست تختهگیر باید عرض و ضخامت تخته، قطر لوله حامل، شکل قلاب یا گیره، وضعیت پیچ و نحوه درگیری قطعه بررسی شود. استفاده از بست تختهگیر نیز جایگزین کنترل سلامت تخته، عرض مناسب سکو، فاصله تکیهگاهها و حفاظت لبه نیست.
تخته ترکخورده، پوسیده، تابدار یا دارای ظرفیت نامشخص حتی با بست سالم نباید وارد سکوی کار شود.

تفاوت بست داربست با رابط لوله چیست؟
بستهای دوپیچ، چهارپیچ و گردان معمولاً در محل تقاطع دو لوله کاربرد دارند. رابط لوله برای ادامهدادن دو لوله در امتداد طول استفاده میشود؛ یعنی دو سر لوله مقابل یکدیگر قرار میگیرند و اتصال مسیر مستقیم را ادامه میدهد.
در مدل رابط بیرونی، قطعه مانند یک غلاف روی دو سر لوله همراستا قرار میگیرد. این قطعه با مغزی نیز تفاوت دارد؛ زیرا مغزی داخل دو سر لوله نصب میشود.
اطلاعات کاملتر درباره ساختار، اجزا و روش استفاده این اتصال در مقاله رابط لوله داربست چیست ارائه شده است. در این مقاله فقط باید به این تفاوت توجه کرد که رابط برای اتصال طولی است، نه تقاطع دو لوله.

چگونه بست مناسب را انتخاب کنیم؟
سادهترین روش انتخاب این است که ابتدا شکل اتصال مشخص شود. انتخاب براساس تعداد پیچ یا نام رایج بازار میتواند باعث سفارش محصول نامناسب شود.
۱. نوع اعضای متصلشونده را مشخص کنید
ابتدا بررسی کنید قرار است دو لوله، لوله و تیرآهن یا تخته و لوله به یکدیگر متصل شوند. هر یک از این حالتها بست متفاوتی نیاز دارد.
۲. زاویه اتصال را بررسی کنید
برای تقاطع ثابت نزدیک به ۹۰ درجه از بست ثابت متناسب با طراحی استفاده میشود. برای اعضای مورب و زاویه متغیر، بست گردان انتخاب مرتبطتری است.
۳. قطر لوله را با بست تطبیق دهید
نشیمن بست باید با قطر خارجی لوله تناسب داشته باشد. بست بزرگتر ممکن است پس از سفتشدن نیز لقی داشته باشد و بست کوچکتر ممکن است بهطور کامل روی لوله قرار نگیرد.
۴. نقش اتصال را در داربست مشخص کنید
یک اتصال کمکی با اتصال اصلی یا محل مهاربندی شرایط یکسانی ندارد. ظرفیت مجاز بست باید با نیروهای مورد انتظار و طرح داربست هماهنگ باشد.
۵. مشخصات همان محصول را بررسی کنید
نامهایی مانند تکپیچ، دوپیچ یا H ممکن است برای طراحیهای متفاوت استفاده شوند. شکل قطعه، جنس، ابعاد، ظرفیت و دستورالعمل سازنده باید ملاک نهایی باشند.
برای مشاهده مدلهای قابل سفارش و بررسی مشخصات تجاری میتوانید صفحه بست داربست را ببینید. این مقاله جایگزین صفحه محصول یا استعلام موجودی و قیمت نیست.
چکلیست بررسی بست پیش از استفاده
تمام بستها باید پیش از نصب و در بازرسیهای دورهای کنترل شوند. موارد اصلی عبارتاند از:
- بدنه بدون ترک، شکستگی و تغییر شکل باشد.
- پیچها خمیده یا دارای رزوه ناقص نباشند.
- مهره بدون لقی غیرعادی روی پیچ حرکت کند.
- واشرها کامل و متناسب باشند.
- نشیمن بست بهطور کامل روی لوله قرار بگیرد.
- خوردگی عمیق یا پوستهشدن شدید وجود نداشته باشد.
- بست با قطر لوله و نوع اتصال هماهنگ باشد.
- قطعه پس از بستهشدن روی لوله نلغزد.
- از ترکیب اجزای نامتناسب چند بست خودداری شود.
- محل استفاده با طرح اجرایی داربست مطابقت داشته باشد.
وزن بیشتر یا ظاهر براق بهتنهایی نشاندهنده کیفیت بالاتر نیست. جنس مواد، کیفیت ساخت، سلامت قطعات و نتایج آزمون یا ظرفیت اعلامشده اهمیت بیشتری دارند.
اشتباهات رایج در انتخاب انواع بست داربست
مهمترین اشتباه، انتخاب بست فقط براساس تعداد پیچ است. تعداد پیچ اطلاعاتی درباره ساختار محصول میدهد، اما بهتنهایی ظرفیت، کیفیت یا محل مجاز استفاده را تعیین نمیکند.
سایر اشتباهات رایج عبارتاند از:
- استفاده از بست ثابت در محل اتصال مورب
- استفاده از بست گردان بهجای تمام اتصالات ثابت
- جایگزینکردن بست تکپیچ در اتصال اصلی بدون تأیید فنی
- معرفی بست H بهعنوان بست معمولی اتصال دو لوله
- استفاده از بست تختهگیر بهجای اتصال سازهای
- اشتباهگرفتن رابط بیرونی با مغزی داخلرو
- بستن بست نامتناسب روی لوله با قطر متفاوت
- استفاده از قطعه ترکخورده یا دارای پیچ و رزوه معیوب
- سفتکردن بست برای اصلاح لوله خمیده یا اتصال خارج از محور
- انتخاب بست صرفاً براساس قیمت پایینتر
داربست یک مجموعه بههمپیوسته است. کیفیت یک بست نمیتواند ضعف مهاربندی، لوله نامناسب، سطح اتکای ضعیف یا اجرای غیراصولی سایر قسمتها را جبران کند.
جمعبندی
انواع بست لوله داربست براساس نوع اتصال از یکدیگر جدا میشوند. بست دوپیچ و چهارپیچ برای تقاطعهای ثابت متناسب با طراحی محصول، بست گردان برای اعضای مورب، بست H برای اتصال لوله به تیرآهن و بست تختهگیر برای ثابتکردن تخته زیرپایی استفاده میشوند. بست تکپیچ نیز باید فقط در کاربرد تأییدشده همان محصول به کار رود.
برای انتخاب، ابتدا اعضای متصلشونده و زاویه اتصال را مشخص کنید و سپس قطر لوله، ظرفیت مجاز، کیفیت بدنه و سلامت پیچ و مهره را بررسی کنید. تعداد پیچ یا عنوان درجشده در بازار بهتنهایی برای تصمیمگیری کافی نیست.
برای دریافت اطلاعات محصولات و بررسی تجهیزات متناسب با پروژه میتوانید با مجموعه shahreghaleb در ارتباط باشید. تعیین مدل، تعداد و محل نهایی بستها باید مطابق طرح داربست و توسط فرد آشنا با اجرای ایمن آن انجام شود.
سؤالات متداول
پرکاربردترین نوع بست لوله داربست کدام است؟
بستهای ثابت دوپیچ و چهارپیچ در تقاطعهای شبکه داربست کاربرد زیادی دارند؛ اما نمیتوان یک مدل را برای تمام نقاط مناسب دانست. نوع اتصال و مشخصات فنی محصول تعیینکننده است.
تفاوت بست ثابت و بست گردان چیست؟
بست ثابت برای اتصال با زاویه تعیینشده، معمولاً نزدیک ۹۰ درجه، استفاده میشود. بست گردان اجازه میدهد زاویه دو لوله هنگام نصب متناسب با مسیر مهاربند تنظیم شود.
بست H چه کاربردی دارد؟
بست H یا آهنگیر برای اتصال لوله داربست به بخش مناسب تیرآهن یا اسکلت فلزی استفاده میشود و بست معمولی اتصال دو لوله نیست.
آیا بست چهارپیچ همیشه از بست دوپیچ قویتر است؟
خیر. تعداد پیچ بهتنهایی ظرفیت بست را مشخص نمیکند. جنس و شکل بدنه، کیفیت پیچها، سطح درگیری، نحوه نصب و ظرفیت اعلامشده محصول نیز باید بررسی شوند.



نظرات (0 نظر)
ارسال نظرهنوز نظری ثبت نشده. اولین نظر را بنویسید!
ثبت نظر